Ba giờ chiều. Tôi ngồi trong phòng làm việc có máy lạnh, wifi mạnh, và một cuộc gọi Zalo vừa kết thúc. Tin nhắn cuối cùng anh gửi vẫn còn hiện trên màn hình. Tôi đọc lại đến ba lần — không phải vì khó hiểu, mà vì tôi không tin nổi người viết ra nó đang ngồi giữa biển, cách đất liền đúng một chuyến tàu.
Tôi có đủ thứ trong tay. Mạng ổn định, xe chạy ra là tới trung tâm, muốn học gì cũng có người để gặp trong ngày. Anh thì không. Anh phải canh con nước để đi, canh sóng để gọi, đợi chuyến tàu để về đất liền — mỗi khi cần một cuộc gặp mà tôi chỉ việc bước ra khỏi nhà là có.
Vậy mà lần nào nói chuyện với anh, tôi cũng thấy mình đang chạy phía sau. Chẳng phải vì anh nói điều gì to tát. Mà vì cái cách anh đang sống — đang học, đang thay đổi, đang tự đẩy giới hạn của mình — cứ lặng lẽ đi trước tôi một bước.
Tôi tự hỏi: ngồi đây với tất cả những thuận lợi này, tại sao tôi vẫn chưa đi được xa bằng người anh sống cách xa mọi thứ mà tôi đang có?
Gốc rễ biển đảo: kỷ luật từ con nước, chân thành từ khơi xa
Gốc rễ của anh nằm ở một chỗ mà đa số người ta chỉ biết qua bản đồ: đảo Hòn Sơn — nay thuộc An Giang, trước khi sáp nhập tỉnh năm 2025 nó mang tên Kiên Hải, Kiên Giang. Người anh tôi đang kể là Lý Minh Giang. Anh em hay gọi anh là “Giang biển đảo”. Nghe như biệt danh cho vui, nhưng gắn vào con người anh thì đúng, không lệch một ly.
Tuổi thơ anh Giang chẳng có gì gọi là dễ dàng. Sống ở đảo nghĩa là mỗi ngày phụ thuộc con nước, phụ thuộc thời tiết, phụ thuộc cả những thứ mình không kiểm soát nổi. Nhưng chính cái bấp bênh ấy lại dạy anh những bài mà đất liền không dạy được.
Có một câu anh Giang viết, tôi đọc không chỉ một lần: “Muốn ra khơi phải chuẩn bị kỹ, muốn quay về an toàn phải tuân thủ kỷ luật, muốn tồn tại lâu dài phải biết tôn trọng quy luật.” Lần nào đọc, tôi cũng thấy đây không phải triết lý xa vời. Nó là cái giá anh trả bằng những chuyến đi thật, ghe thật, sóng thật.
Anh tự nhận, ở biển, vội là nguy hiểm — lơ là một chút thôi, cái giá phải trả rất lớn. Đây không phải câu nói cho hay để đăng story. Đây là lời của người từng đứng trước sóng lớn và biết mình không có cửa cãi lại nó.
Có những ngày biển yên, ra khơi thuận, về đầy khoang. Có những ngày sóng nổi, ra rồi phải quay về tay trắng. Anh Giang không gọi đó là thất bại. Anh gọi đó là quy luật — thứ mà theo lời anh, “không ai thắng được thiên nhiên, chỉ có thể hiểu và đi cùng nó.”
Tôi từng hỏi anh, sao anh tin chắc vào cái gốc biển đảo của mình đến vậy. Anh đáp bằng một câu tôi nhớ tới giờ: “Gốc rễ quyết định độ cao của một con người, và biển đảo chính là gốc rễ của tôi.”
Nghe xong câu đó, tôi mới hiểu vì sao sau này — khi gặp anh ở một nơi chẳng liên quan gì tới biển cả, một trại huấn luyện tên Eagle Camp — tôi vẫn nhận ra ngay con người ấy.
Người anh tôi biết qua Eagle Camp
Tôi biết anh Giang qua Eagle Camp — cộng đồng mà hai anh em cùng theo học dưới sự dẫn dắt của Thầy Phạm Thành Long. Lần đầu nghe anh chia sẻ, tôi chẳng nhớ nổi anh nói câu gì cụ thể. Tôi chỉ nhớ một cảm giác: đây là người thật.
Trong một cộng đồng mà ai cũng đang cố chứng minh mình giỏi, mình thành công, anh Giang đứng ngoài cái vòng đó. Anh chất phác. Nói ít, nói thật, không tô vẽ. Chẳng có kiểu “diễn” mà tôi vẫn hay gặp ở dân làm ăn. Cái chân thành ấy, tôi không đọc được trong sách vở nào — tôi nhận ra nó khi ngồi nghe anh nói, rồi thấy nó khớp đúng với cách anh sống.
Rồi tôi biết thêm về nơi anh ở. Một hòn đảo, đi lại chẳng tiện như đất liền. Vậy mà anh vẫn có mặt, vẫn học đều — trong khi không ít người ở ngay Sài Gòn, đi vài cây số là tới lớp, vẫn viện đủ lý do để nghỉ.
Tôi rất yêu quý anh vì điều đó. Không phải vì anh giàu hơn hay giỏi hơn tôi ở khoản nào. Mà vì mỗi lần nghĩ đến anh, tôi lại phải tự hỏi mình đã thật sự cố gắng chưa — khi tôi có trong tay đủ mọi điều kiện thuận lợi hơn anh rất nhiều.
Bước ngoặt: “Phát triển bản thân trước khi phát triển doanh nghiệp”
Có một câu anh Giang viết mà tôi đọc đi đọc lại không dưới chục lần: “Phát triển bản thân trước khi phát triển doanh nghiệp.” Nghe qua thì đơn giản, kiểu câu người ta hay đóng khung treo tường. Nhưng với anh, đó không phải khẩu hiệu. Đó là một cú va đầu thật sự.
Anh thẳng thắn thừa nhận: “Vấn đề lớn nhất không nằm ở vốn, ở thị trường hay ở cơ hội. Vấn đề nằm ở chính mình.” Tôi nghĩ đây mới đúng là chỗ đau. Ở đảo, thiếu vốn thì đi vay, thiếu khách thì đi tìm — những cái đó còn có hướng giải. Nhưng thiếu “tư duy đủ lớn” thì chẳng vay ai được, cũng không ai bán cho mình. Anh Giang chọn đối diện thẳng vào đúng chỗ khó nhất đó, thay vì đổ lỗi cho hoàn cảnh.
Nhận ra rồi, anh không dừng ở lời nói. Anh bỏ tiền đi học — học tư duy, học quản lý bản thân, học lãnh đạo, học cách giữ mình không lệch khỏi giá trị cốt lõi giữa lúc mọi thứ xung quanh đang kéo mình đi. Và anh đúc kết lại thành một câu mà tôi cho là nặng ký nhất trong tất cả những gì anh từng chia sẻ: “Doanh nghiệp là sự phản chiếu của con người đứng đầu.”
Tôi dừng lại rất lâu ở câu này, vì tôi thấy chính mình trong đó. Bao nhiêu lần tôi loay hoay sửa cái này, tối ưu cái kia trong công việc, mà quên mất câu hỏi gốc: người đứng đầu — là tôi — đã đủ lớn chưa? Rất nhiều doanh nghiệp tôi từng chứng kiến không sập vì thị trường xấu. Chúng sập vì người cầm lái có tư duy chưa theo kịp cái mình đang xây, nội lực chưa đủ gánh trách nhiệm mình đang ôm.
Anh Giang ở giữa biển khơi mà còn dám soi mình trước khi soi việc. Câu đó, tôi mang theo từ hôm nghe cho tới tận bây giờ.
Ở đảo xa vẫn không có lý do để đứng yên
Hòn Sơn cách đất liền một chuyến tàu. Không phải mười lăm phút chạy xe máy ra quán cà phê học nhóm. Là sóng, là giờ tàu chạy, là một ngày trời yên mới đi được, một ngày trời động thì phải ở lại. Vậy mà anh Giang không dùng cái khoảng cách đó làm cái cớ.
Anh vào Eagle Camp — nơi rèn tư duy lãnh đạo và nội lực doanh nhân, thứ chẳng ai bắt anh học nếu anh chỉ cần lo yên cho quán, cho khách, cho cái đảo nhỏ của mình. Anh vào BNI, sống với một nguyên tắc ngược đời so với kiểu làm ăn co cụm: “Cho là nhận” — muốn nhận thì phải cho trước, mà muốn cho thì phải có bản lĩnh, phải đặt lòng tin vào người khác trước đã. Anh còn có mặt trong Hiệp hội Du lịch An Giang, trong cộng đồng ngành xăng dầu — những sân chơi mà một người ở đảo hoàn toàn có thể đứng ngoài, chẳng ai trách.
Nhưng anh không đứng ngoài. Và lý do anh đưa ra rất thật, không màu mè: “không phải để làm hình ảnh, mà để đặt mình vào môi trường có tiêu chuẩn, nơi nếu không lớn lên thì sẽ bị bỏ lại phía sau.”
Tôi đọc câu đó và thấy nhói. Vì với anh, mỗi lần “đặt mình vào môi trường có tiêu chuẩn” là một lần lên tàu, xa nhà, xa việc. Còn tôi — còn bạn đang đọc bài này — chỉ cần mở điện thoại lên là có lớp học, có cộng đồng, có người giỏi hơn mình ngồi ngay bên cạnh. Anh Giang phải vượt cả một vùng biển để tìm được cái môi trường buộc mình phải lớn lên.
Vậy bạn đang ở đất liền, có sẵn mọi thứ trong tay — bạn đang dùng nó, hay đang để nó nằm yên đó?
“Tôi không phải người thành công. Tôi là người đang đi.”
Tôi nhớ mãi một câu anh Giang viết về chính mình, đơn giản đến mức khiến tôi phải đọc lại hai lần: “Tôi không phải người thành công. Tôi là người đang đi.” Đây chẳng phải kiểu khiêm tốn giả vờ, cũng không phải một câu nói cho có. Là thật.
Anh không giấu chuyện mình vẫn học, vẫn sai, vẫn phải sửa. Anh không đóng vai người đã tới đích để người khác ngưỡng mộ. Anh chỉ đang đi, và nói ra điều đó bằng đúng sự chất phác của một người không cần diễn.
Anh cũng từng viết, đại ý: giá trị thật cần thời gian, nhưng rồi sẽ đứng vững. Câu này không phải để nghe cho hay. Tôi biết anh, nên tôi tin đó là cách anh sống thật — làm chậm, làm chắc, không đốt giai đoạn để có cái gọi là thành công sớm.
Điều làm tôi quý anh nhất không phải những gì anh đã làm được, mà là cách anh kể về nó. Không thêu dệt hành trình, không kể khổ để người ta thương, cũng chẳng khoe để người ta phục. Anh viết về mình chỉ để người khác hiểu đúng — thẳng thắn, bền bỉ, không quay lưng với nơi mình xuất phát.
Giữa một thế giới ai cũng vội xưng mình đã “thành công”, một người dám nói “tôi vẫn đang đi” — với tôi, đó mới là điều hiếm. Và cái gì hiếm thì đáng quý.
Làm ăn có trách nhiệm và hệ sinh thái LAMOSE
Điều tôi phục anh Giang nhất không phải là anh làm được nhiều thứ, mà là thứ nào anh cũng làm có gốc.
Xăng dầu là ngành khô khan, nhiều người coi là chuyện buôn bán bình thường. Anh Giang thì không. Với anh, ngành này “không cho phép sự cẩu thả” vì “mỗi quyết định đều ảnh hưởng đến đời sống của người khác.” Nghe thoáng qua giống khẩu hiệu treo tường, nhưng nghĩ kỹ thì đúng là vậy thật — một cây xăng ở đảo mà làm ẩu, cái mất không chỉ là tiền, mà là an toàn của cả trăm hộ dân sống quanh đó. Anh chọn kỷ luật vì anh hiểu cái giá của sự cẩu thả rơi vào đầu ai.
Du lịch và đặc sản Hòn Sơn cũng vậy. Anh không thấy người ta làm du lịch ăn nên làm ra thì nhảy vào hốt cú chót. Anh tự chất vấn mình liên tục: “Việc này có làm hòn đảo tốt lên không? Người dân có được hưởng lợi không? Môi trường có bị đánh đổi không?” Với anh, làm kinh tế trên đảo là “làm cho vùng đất tốt lên, không phải khai thác cho cạn kiệt” — và như lời anh, “tôi không tin vào sự phát triển bằng mọi giá; tôi tin vào sự phát triển có trách nhiệm.”
Rồi anh ghép các mảng đó lại — xăng dầu, du lịch, và cả sinh kế của bà con làm đặc sản — thành một hệ sinh thái, đặt tên là LAMOSE. Xăng dầu nuôi tàu thuyền ra khơi. Du lịch kéo khách đến đảo. Đặc sản là thứ khách mang về, dân đảo bán được giá. Ba thứ đó nếu làm rời rạc thì ai lo phần nấy, chẳng ai chịu trách nhiệm cho cả chuỗi. Anh gom lại minh bạch, khép kín, để tiền không chảy ra ngoài đảo mà xoay vòng nuôi lại chính hòn đảo. Anh nói mình cần “một hệ sinh thái đủ tử tế, đủ bền để phát triển biển đảo lâu dài,” và câu anh tự hỏi khiến tôi nhớ mãi: “Mình sẽ để lại điều gì có ích cho vùng đất này?”
Đó là lý do tôi gọi anh là doanh nhân biển đảo, chứ không đơn thuần là chủ mấy cái cây xăng hay khu du lịch. Có một câu anh chốt lại cả cách làm của mình: “Tôi chọn đi chắc – đi đúng – đi dài.” Với anh, ba chữ đó rất cụ thể: đi chắc là không cẩu thả với xăng dầu, đi đúng là không khai thác cạn kiệt hòn đảo, đi dài là xây LAMOSE để mười năm sau đảo vẫn còn đó, tốt hơn bây giờ.
Nếu anh Giang làm được từ giữa biển khơi, thì cớ gì tôi đứng yên?
Tôi ngồi viết những dòng này ở đất liền. Wifi ổn định, ra vào thành phố lúc nào cũng được, muốn học gì cũng có ngay trong tầm tay. Còn anh Giang, mỗi khoá học, mỗi cuộc gặp anh tham dự đều phải đánh đổi bằng một chuyến đi chẳng hề nhẹ nhàng. Vậy mà anh vẫn đi, vẫn học, vẫn từng bước xây LAMOSE theo đúng cái tinh thần “đi chắc – đi đúng – đi dài” mà anh đã chọn cho mình.
Tôi tự hỏi thật lòng: nếu một người ở xa như vậy còn không cho phép mình đứng yên, thì tôi — người có đủ mọi điều kiện thuận lợi hơn — đang lấy lý do gì để dậm chân tại chỗ? Có phải đôi khi tôi vẫn nhủ “để rồi tính”, “để khi nào rảnh hơn” — trong khi anh Giang còn chẳng có được cái “rảnh hơn” đó?
Câu chuyện của anh không phải để tôi ngưỡng mộ một chốc rồi thôi. Nó là một tấm gương, chiếu thẳng vào chỗ tôi hay lười biện minh.
Nên nếu tối nay đọc tới đây mà bạn cũng đang có một việc gì đó cứ hẹn lần hẹn lữa, tôi mời bạn dừng lại một chút. Hỏi thật mình xem: mình đang đứng yên ở điều gì? Và nếu bạn nhận ra mình cần một môi trường, một nhóm người có tiêu chuẩn cao hơn để kéo mình đi tới — như anh Giang đã tìm thấy — thì riêng câu hỏi đó cũng đã đáng để bắt đầu.
Giờ thì, đặt điện thoại xuống. Viết ra một điều bạn đang trì hoãn. Và làm nó, dù chỉ 10 phút, ngay tối nay.
— Lộc 5 Con
Câu hỏi thường gặp
Lý Minh Giang (Giang biển đảo) là ai?
Lý Minh Giang, biệt danh “Giang biển đảo”, là một doanh nhân xuất thân từ đảo Hòn Sơn (nay thuộc An Giang, trước sáp nhập tỉnh năm 2025 thuộc huyện Kiên Hải, Kiên Giang). Anh làm trong các mảng xăng dầu, du lịch và đặc sản biển đảo, và là học viên Eagle Camp cùng cộng đồng của Thầy Phạm Thành Long. Bài viết này là góc nhìn cá nhân của Lộc 5 Con về anh, dựa trên quan sát trực tiếp và bản tự thuật công khai của chính anh Giang.
LAMOSE là gì?
LAMOSE là tên hệ sinh thái do anh Lý Minh Giang xây dựng, ghép ba mảng lại thành một chuỗi khép kín: xăng dầu (nuôi tàu thuyền ra khơi), du lịch (kéo khách đến đảo) và đặc sản Hòn Sơn (thứ khách mang về, dân đảo bán được giá). Mục tiêu anh đặt ra là để dòng tiền xoay vòng nuôi lại chính hòn đảo, phát triển biển đảo minh bạch và bền vững, thay vì khai thác cạn kiệt.
Eagle Camp là gì và liên quan gì tới bài viết này?
Eagle Camp là cộng đồng rèn tư duy lãnh đạo và nội lực doanh nhân do Thầy Phạm Thành Long dẫn dắt. Cả tác giả Lộc 5 Con và anh Lý Minh Giang đều là học viên tại đây — đó cũng là nơi tác giả quan sát trực tiếp hành trình phát triển bản thân của anh Giang.
Bài học lớn nhất từ câu chuyện của Giang biển đảo là gì?
Cốt lõi là câu anh Giang tâm đắc: “Phát triển bản thân trước khi phát triển doanh nghiệp.” Dù sống giữa biển khơi, cách đất liền một chuyến tàu, anh vẫn không lấy khoảng cách làm cái cớ để ngừng học và ngừng lớn — một lời nhắc thẳng thắn cho những ai đang có đủ điều kiện thuận lợi nhưng vẫn trì hoãn.
Về tác giả
Lộc 5 Con (Nguyễn Phước Lộc) là doanh nhân, nhà đào tạo và là học viên Eagle Camp dưới sự dẫn dắt của Thầy Phạm Thành Long — cùng cộng đồng nơi anh gặp và quan sát trực tiếp hành trình của Lý Minh Giang (“Giang biển đảo”). Là ông bố của 4 con (chuẩn bị đón bé thứ 5) và người sáng lập Happy Eat, anh viết bài này không với tư cách chuyên gia về nhân vật, mà với tư cách một người em cùng học, cùng đường, kể lại điều mình tận mắt thấy và tận tai nghe. Mọi trích dẫn trong bài được giữ nguyên văn từ bản tự thuật công khai của chính anh Giang.
Nguồn tham khảo
Bài viết là góc nhìn cá nhân của tác giả, không phải một cuộc phỏng vấn độc quyền hay tuyên bố chính thức thay cho nhân vật. Toàn bộ câu trích trong ngoặc kép gán cho anh Giang được lấy nguyên văn từ bản giới thiệu công khai do chính anh Lý Minh Giang tự viết và công bố. Bạn đọc có thể tìm hiểu thêm về anh qua các kênh chính chủ:
- Website Lý Minh Giang — Khởi nghiệp giữa biển khơi, khát vọng vươn xa cùng người dân đất đảo. http://lyminhgiang.com/ly-minh-giang-khoi-nghiep-giua-bien-khoi-khat-vong-vuon-xa-cung-nguoi-dan-dat-dao/
- Website Lý Minh Giang — Hòn Sơn, hòn đảo dành cho những du khách yêu biển thật sự. http://lyminhgiang.com/hon-son-hon-dao-danh-cho-nhung-du-khach-yeu-bien-that-su/
- YouTube — Giang Biển Đảo. https://www.youtube.com/@giangbiendao
- Facebook — Lý Minh Giang. https://www.facebook.com/lyminhgiang/
Leave a Reply